satyameva jayate

सत्यमेव जयते
satyameva jayate
De waarheid overwint altijd
~ muṇḍaka upaniṣad 3.1.6 ~

Volgens Hindū dharma is het uiteindelijke doel van het leven om te komen tot sat (= de Hoogste Waarheid). Dit doel wordt bereikt door gedurende het leven het pad van de waarheid te bewandelen. Dit betekent dat we de waarheid tot ons laten doordringen en ons in woord en daad houden hieraan. Dit wordt niet gedaan omdat het moet van anderen, maar uit een diepe overtuiging dat dit uiteindelijk leidt tot welzijn voor allen.

Wanneer goed wordt gekeken naar deze subhāṣit (= goede raad), is één detail zichtbaar dat een groot verschil maakt en diepgang toevoegt. De vers in namelijk niet ‘satyam jayate’, maar ‘satyameva jayate’. In het woord ‘eva’ zit een heel belangrijke boodschap. Het geeft het definitieve karakter weer van de waarheid. Op momenten kan het lijken dat asatya (= onwaarheid) wint, maar uiteindelijk overwint de waarheid. Een Nederlands spreekwoord dat deze boodschap goed weergeeft, is: al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaald haar wel.

Liegen is niets anders dan het opbouwen van een schijnwereld voor jezelf en anderen. Het is mogelijk om dit voor een tijdje in stand te houden, maar uiteindelijk bedriegt schijn zowel de buitenwereld als de persoon die het in stand probeert te houden. De uiteindelijke overwinning van de waarheid is dus niet meer dan logisch, omdat onwaarheid inherent instabiel is. Het spreken van de waarheid en het leven naar de waarheid is dus uiterst raadzaam, aangezien dit verspilling van tijd, energie en intellect door investering in onwaarheid tegengaat. Deze middelen en capaciteiten kunnen veel beter gebruikt worden voor ontwikkeling naar duurzaam geluk en welzijn.